A crise sen fondo na Galiza de Feijóo: ¿austeridade ou desleixo?

Nos anos 2009-2011 a economía móvese entre a recesión e o estancamento (o PIB amosa taxas negativas ou nulas en máis da metade dos trimestres), cae lixeiramente o consumo das familias e afúndese o investimento (Formación Bruta de Capital) de xeito continuado nestes tres anos; o índice de produción industrial caeu fortemente no trienio (con excepción do primeiro semestre de 2010). A caída é igualmente intensa na industria que na construción ou na produción enerxética; é algo máis moderada no sector primario e nos servizos, onde a tónica é o estancamento.

¿Gobernos técnicos ou Golpe de palacio das finanzas?: unha UE en malos pasos

O omnímodo poder estruturado arredor da alta finanza, os bancos centrais cinicamente cualificados como “independentes”, as servís institucións internacionais, as grandes corporacións globais dos sectores oligopolísticos e os grandes grupos mediáticos globais actúa como o verdadeiro poder que se impón e ningunea os demais poderes da sociedade, singularmente os que emanan da representación democrática da cidadanía, provocando unha inédita deslexitimación das institucións, da política e dos partidos gobernantes.

Sacrificados no altar das finanzas

Nos últimos tempos é tan trepidante o ritmo das noticias económicas catastróficas que resulta difícil non perder a perspectiva da secuencia que van describindo os feitos, esquecendo onde residían as causas e esquecendo tamén as medidas que foron adoptadas, as razóns dos que denunciaban o seu previsible fracaso, os motivos polos que a pesar de todo se adoptaron e como acabaron efectivamente en fracaso real. Do mesmo xeito pérdense no barullo todas aquelas medidas anunciadas pero que, sen que se diga e se explique por que, acaban non aplicándose nunca (control dos paraísos fiscais, control dos movementos especulativos dos fondos, das posicións curtas e en descuberto, das remuneracións dos directivos, etc., etc.). Europa, a cámara lenta, escenifica o fracaso catastrófico dun proxecto urdido sobre molde neoliberal; a lentitude da secuencia permite vivir con dramatismo e tensión cada paso, sancionado con roldas de prensa dunha Merkel e un Sarkozy que decidiron erixirse no comité central da eurozona ou... da grande banca e fondos da eurozona e, particularmente, da súa. Cada día que nos anuncian a bancarrota definitiva de Grecia é un día máis en que se nos escamotea a referencia á causa real e verdadeira da crise da débeda que non é outra que a burbulla de débeda acumulada durante anos por unhas finanzas especulativas así como por ter construído un euro e un Banco Central Europeo á medida das necesidades desa banca e non dos países da área euro, nin dos seus cidadáns, nin tan sequera do seu tecido produtivo.

Caixas: o prezo do silencio

Por fin esta semana tivemos algunha “información” sobre as idemnizacións e xubilacións dalgúns dos exdirectivos de Caixa Galicia e Caixa Nova. Xa puidemos comprobar a indignación e a ira que esas cifras escandalosas provocan nunha poboación esgazada económica e moralmente por unha crise interminable. O sorprendente, unha vez máis, é o estoicismo co que a sociedade recibe tais noticias, polo menos de momento.

Aínda que poida parecer irrelevante diante da magnitude do escandalo levantado compre sinalar tres constatacións obvias. A primeira é que non as coñecemos por un exercicio de transparencia nin da propia entidade, nin do Banco de España nin da Xunta de Galicia -que por imperativo legal tiñan que coñecelas-, senón que nos chegan por filtracións en determinados medios. A segunda é que, como consecuencia do anterior, non sabemos se as cuantías filtradas son as reais ou aínda quedan sorpresas. E, terceira, non sabemos das demais, tanto dos outros exdirectivos de menor rango que tamén recibiron “premios” importantes, nin tampouco temos información dos contratos e plans de xubilación dos que aínda seguen sendo directivos da entidade neste momento.

Caixa: espolio sen responsabilidades

Cando algúns denunciamos a estratexia bancarizadora das caixas como un espolio do país mal podiamos imaxinar que a envergadura do espolio ía ser deste calibre. Case do cento por cento. O FROB-Banco de España toma o control absoluto do novo banco NCG (93%) coa inxección de 2.465 millóns de euros, quedando a participanción da Caixa NCG tan só nun 7%. Iso é o resultado dunha valoración do capital da NCG por un 10,56% do seu valor contable (1.714 millóns).

Palestina e a dignidade

O mundo enteiro saudou onte a presentación por parte do presidente da Autoridade Nacional Palestina da solicitude de estado de pleno dereito. Os aplausos na ONU foron abrumadores e son, de seguro, compartidos polos corazóns da práctica totalidade dos seres humanos que hoxe habitan este planeta. Mesmo moitos xudeus comparten esa petición. Porén, e este é o primeiro paradoxo dun mundo impostado, os medios dirán inmediatamente que “a comunidade internacional” non acepta unha declaración “unilateral” de independencia. Estados Unidos e Israel dirán que non e xa todos os demais teremos que entender que esa é a “comunidade internacional”.

Colgados do teito de gasto

A crise prolóngase e enquístase, o que significa que canto máis tempo dura esa situación maior é o sufrimento para unha amplísima parte da poboación e máis dífícil vai resultar crear as condición para unha recuperación económica. Entretanto, o debate político-económico segue ocupado por actores dunha auténtica ópera bufa. Nunha situación na que o país debería ter xa implementado políticas de alcance para atallar os problemas básicos que están detrás da crise actual, os dous grandes partidos estatais empéñanse en entreter a cidadanía cun circo ao redor de propostas absolutamente irrelevantes. O camiño para a saída da crise non está en lexislar o déficit cero nin en encherse a boca falando dun imposto do patrimonio superdevaluado que, asi formulado, apenas ten capacidade recadatoria.

Colaboración público-privada

As consecuencias da limitación constitucionalizada do déficit e da débeda son múltiples e de gran calado. Non tanto para atallar os problemas da crise actual como de mudanza –en realidade radicalización– do modelo neoliberal. Quixera destacar hoxe dous aspectos: por un lado, a utilización do corsé para lexitimar diante da cidadanía cambios de prioridades, con drásticos recortes en determinados capítulos de gasto ao tempo que se manteñen e aumentan silandeiramente outros; por outro lado, reforzaranse mecanismos perversos de execución do gasto que entregan o orzamento público ao negocio privado.