Unidade para mudar e construír

Vivimos tempos realmente excepcionais, caen as certezas, os modelos sólidos que parecían inamovíbeis esborrállanse. Ábrense novas oportunidades, non só tecnolóxicas senón tamén no recoñecemento da diversidade das persoas e nas aspiracións colectivas; o que non quere dicir que as múltiples utopías estean ao cabo da man, como cert@s “visionari@s” adoitan agardar despois de cada crise. A cuestión aquí e agora é identificar o sentido dos cambios e dirixilos en beneficio da maioría e do país.

Como encarar estes tempos para construír un futuro que non signifique retroceso senón avance na liberdade, na democracia, na xustiza social e na calidade de vida? A precondición para dar unha resposta acaída a ese reto pasa por asumir que non se trata só da gravísima crise inmediata que todos vemos diante de nós, cos seus estragos sociais e humanos que están a vista de tod@s –tod@s os que non poñen as anteolleiras da ideoloxía conservadora e as mentiras oficiais. Arrastramos unha crise económica sistémica, unha crise social, unha crise política e unha crise institucional.

Algúns formulan isto como crise do réxime do 78 e apostan por una ruptura co réxime que cristaliza na Constitución. Realmente, esta é una simplificación excesiva que podería conducir a unha resposta equivocada. De feito ese nesgo simplificador parece ter como obxectivo situar a dialéctica do cambio no campo de xogo estatal, na mudanza da correlación de forzas a nivel de estado ou, mellor dito, na correlación entre forzas estatais. Constrúese a ficción coma se houbese hoxe algunha forza estatal con vontade e capacidade para levar adiante esa ruptura, a que os demais deberamos nutrir e confiar a pilotaxe da mesma. Algúns chegan a formulalo de forma moi precisa atribuíndolle a Podemos “a centralidade do proceso” (coa previsión dunhas dúcias de deputados!), asumindo xa de partida a subalternidade dun proxecto nacional galego e ignorando a realidade fáctica e palmaria de que se algún vector de ruptura opera hoxe no estado español é o que representan os proxectos soberanistas en marcha, en particular o catalán.

Vaiamos, entón, por partes. Na realidade esas diferentes crises teñen unha xénese e unhas causas diferentes. É dicir, a súa natureza e os seus tempos son diferentes. E a súa xeografía tamén. Razón pola que compre saber que vector debemos priorizar en cada momento e, en consecuencia, que estratexia e que alianzas establecer aquí e agora.

Hai unha crise da globalización neoliberal, dunha economía liberalizada, desregulada e privatizada guiada polas finanzas, baixo a batuta das finanzas americanas e tutela dos EEUU como potencia hexemónica. Ese modelo económico empeza a converterse en hexemónico a fins dos anos setenta e foise radicalizando paso a paso até hoxe, cando é evidente a súa inviabilidade e carácter terminal porque está deixando a moitos países sen sistema produtivo real e sen capacidade para integrar laboral e socialmente á poboación. O caso galego é de libro. Este modelo vai facéndose cada vez máis invasivo desde os anos de Reagan-Thatcher pero o certo é que non é ese o modelo económico que inspira a Constitución española do 78, que ten unha letra guiada polos principios da “economía social de mercado” na que a intervención pública e o planeamento económico imprimen carácter ao seu articulado, en liña coas constitucións europeas da posguerra. O que está claro é que o desenvolvemento posterior da mesma non seguiu ese patrón senón que se fixo cun claro sesgo neoliberal que marcou toda a política económica, marco regulatorio e políticas laborais e sociais desde o principio, desde Felipe González a Rajoy, nunha senda que ano tras ano foise facendo cada vez máis radical. Radicalización que vai pari pasu da que se da no conxunto da UE e na que, todo hai que dicilo, o estado español se coloca sempre na vangarda liberal.

A clave está en cal debe ser a resposta política á crise desa configuración do mundo ultraliberal. A resposta a globalización neoliberal e a súa crise non pode situar o campo de batalla nunha loita global –como formula certo altermundismo e certo troskismo mal dixerido- aceptando o espazo definido polas forzas económicas sistémicas. Situar aí o centro da batalla levaría a unha loita que sería en vao porque se afronta con ferramentas absolutamente desiguais. Por iso a resposta ten que erguerse rompendo e fragmentando ese espazo global do capital pola vía da recuperación da soberanía para os pobos –o que non significa descoidar a colaboración internacionalista senón todo  contrario. A soberanía é a resposta necesaria para gañar a autonomía imprescindíbel para poder levar adiante políticas alternativas en beneficio da maioría social. Obviamente, canto máis xeneralizados sexan os procesos soberanistas nas nacións con e sen estado maior será a potencia e efectividade de cada un deles. Desde logo, que os bancos e grandes corporacións catalás se posicionen contra a independencia de Cataluña e que, en cambio, as clases populares e a pequena e mediana industria produtiva se posicionen a favor é congruente con esta liña divisoria. Os pasos soberanistas de moitos países latinoamericanos nos últimos 15 anos van na boa dirección; o avance soberanista en Escocia, Cataluña e Paisos Cataláns, Flandes, Córsega, Euskadi van na boa dirección e foi unha mágoa que Grecia agachase a orella coa última viraxe de Syriza.

A crise social, a precarización laboral e o aumento das desigualdades van claramente asociadas á radicalización dese modelo neoliberal e as recorrentes crises que se viviron cada 6-7 anos ao longo deste período. A virulencia extrema da última crise financeiro-inmobiliaria que estoura en 2008 deixa un rosario de desfeitas que trituran millóns de persoas en todo o estado en forma de paro, exclusión social, pobreza en todas as súas formas, incluída a carencia de vivenda e os desafiuzamentos e, no noso país, ademais de todo iso, dan lugar a unha nova sangría migratoria da xente moza, que agrava o devalo demográfico do país. As prioridades para todas as capas sociais trituradas por este modelo de capitalismo depredador, rentista e ultraprecario pasan por unha correlación de forzas que rompa coa globalización e coa Europa ultraliberais. Iso é algo que, de facto, vai máis alá da letra da Constitución para a súa materialización ou non. O problema é doutra natureza e, ademais, para encaralo de xeito realista cómpre adoptar medidas diferentes nas diversas nacións en función do seu rol periférico e dependente ou non. Que o noso mundo rural se baleire e que a xente moza emigre en masa a Madrid, a Cataluña, a Londres e outras capitais europeas quere dicir que temos que atallar problemas estruturais diferentes aos deses outros espazos.

Padecemos tamén unha crise política que ten o seu expoñente máis escandaloso na profunda corrupción que aniña no modelo económico e político español e que agromou con esta crise. A densa e opaca interrelación entre o capital privado parasitario e a administración pública nun contexto de grande volume de obras, contratas, servizos privatizados, etc creou as condicións para as corruptelas e a grande corrupción protagonizada polos grandes partidos, o que acabou podrecendo a vida política en xeral. A estreita conivencia entre os dous grandes partidos e os lobbys madrileños da construción, concesións, contratas e servizos privatizados é un factor innegábel dese deterioro pero tamén o é do impulso centralizador que arrasa desde a etapa Aznar. Polo tanto, as corruptelas poden estar relativamente difundidas ao largo do territorio pero a Gran Corrupción está directamente asociada á centralización do poder (poder económico e poder político). Romper ese cordón umbilical require a ruptura e inversión radical do proceso recentralizador.

A crise institucional é hoxe por hoxe un problema central no que si podemos dicir que se pon en causa o modelo de estado consagrado na Constitución do 78. Estas tres décadas longas de vixencia mostran a inconsistencia política e económica do modelo territorial do estado. O problema político do non recoñecemento das nacións; o hibrido de estado central (incluído o mantemento das delegacións do goberno e as Deputacións propias dun modelo centralista) e o disparate das 17 autonomías “iguais”; a superposición a partir de 1986 das estruturas da UE e o conseguinte baleirado de soberanía-competencias cara arriba. Todo iso xunto fai unha estrutura político-administrativa de 6 niveis superpostos que resulta ineficaz e insostíbel e, sobre todo, fai que o potencial de descentralización política que recollía a letra do Estatuto das nacións quedase na realidade en letra morta. Para rematala, despois de dúas décadas de paripé e ten-con-ten descentralizador, o Estado emprendeu na época de Aznar unha senda de sistemática recentralización que acaba deixando as institucións autonómicas nunha auténtica casca baleira. Estes tres últimos lustros –a pesar dos vacilantes acenos iniciais de Zapatero- son tres lustros de ruptura do modelo “pactado” na transición. A autonomía nunca colmou as aspiracións dos que queremos unha nación soberana. Pero hoxe a autonomía está quedando reducida ao seu espectro. Coa transposición de centos de leis comunitarias, as leis orgánicas convertidas en leis de bases que invaden todas as competencias autonómicas, a intervención directa das contas públicas, a centralización do sistema financeiro, a usurpación de calquera representación para negociar en Bruxelas materias de competencia exclusiva –na letra- da comunidade autónoma, etc etc acaba convertendo hoxe a autonomía nun puro espectro. Esa é a ruptura real á que estamos asistindo en directo nos últimos anos. A crise de 2008 en diante foi aproveitada como coartada para un programa de recentralización brutal que está deixando baleiro o autogoberno.

Por fortuna, esa ruptura unilateral por parte do centralismo desencadeou un proceso de autodefensa por parte de algunhas comunidades, con recursos de constitucionalidade e mesmo con reformas estatutarias, basicamente para blindar as competencias que estaban recollidas na letra dos estatutos (a tentativa do BNG de levala adiante nos anos do bipartito chocou co negativa do PP, imprescindíbel para a maioría cualificada). O rexeitamento por parte do Estado do novo estatuto catalán creou as condicións para un proceso de ruptura en Cataluña en sentido contrario. O certo é que, hoxendía, o proceso soberanista catalán, xunto coas aspiracións soberanistas presentes noutros pobos, aínda que non sexan maioritarias por agora -como ocorre no noso caso- constitúen o principal vector de ruptura do molde constitucional e institucional do estado neste momento.

Polo tanto, para todos aqueles que aspiran a transformar de verdade a realidade no noso país parece claro que unha alternativa en termos nacionais –eu diría soberanistas- é a que máis claramente vai ao cerne dos problemas que queremos resolver. En calquera caso, a realidade concreta de Galiza fai precisa aínda máis claramente esa alternativa nacional. Pola especificidade dos nosos problemas, pola súa gravidade e carácter estrutural.

Galiza, “a ruda adversidade urxente”

Galiza leva un longo tempo de devalo económico e demográfico, que se retroalimenta coa perda de peso político. Non é só cousa desta crise interminábel senón que está situada nun declive que vén de moito antes e que os anos da burbulla financeiro/inmobiliaria do euro apenas disimularon/encubriron durante unha década. A perda de pulso produtivo nos sectores primarios e no industrial é algo que nos acompaña desde principios dos oitenta: coa liberalización comercial e a “negociación” da entrada na Unión Europea. A experiencia contundente destes 35 anos de peches pinga a pinga e o baño de realismo desertizador destes sete anos de crise, poñen @s galeg@s diante dunha crúa realidade: o país está contra as cordas; coa base produtiva colapsada; sen investimento produtivo; sen novos proxectos empresariais relevantes; coa poboación máis avellentada do mundo, con case tantos pensionistas como empregados a tempo completo; con taxas de paro, exclusión e pobreza insoportábeis. A sociedade que coñecemos, co nivel de vida e benestar un día acadado non é sostíbel baixo o modelo de globalización neoliberal radicalizada (libre fluxo de mercancías, servizos e finanzas e desregulación laboral e social).

A crise en Galiza non ten o mesmo cariz que en Madrid ou Cataluña; elas sofren unha crise severa pero están recuperando e están en condicións de levantar vóo; obviamente, que o fagan máis ou menos rápido, con máis ou menos forza, depende das políticas dos seus gobernos e da imposición de regulacións favorábeis. Teñen o poder económico, financeiro e político para facelo. Con todo, do meu ponto de vista, o factor máis importante é que tanto unha como a outra teñen vontade política de prevalecer, cada unha a súa maneira, Madrid cunha centralización arrogante e Cataluña voando libre. Madrid, con todos os seus poderes, a súa casta e as súas institucións –incluída as do estado- argalla todos os días e con visión estratéxica o seu reforzamento como gran metrópole ibérica e europea, aínda que para iso actúe como un auténtico burato negro de todos os recursos e todas as enerxías do conxunto do estado. A prensa económica madrileña festexaba hai poucas semanas que o PIB madrileño xa supera ao catalán.

Desafortunadamente, a nosa situación é moito máis grave: o devalo vén de moitos anos atrás; aquí non hai recuperación nin vai habela con estas políticas que non buscan aproveitar as nosas potencialidades senón que están destinadas atarnos como mercado captivo e xerar ingresos e rendas para uns sectores sociais ultraminoritarios (as finanzas e as grandes empresas do lobby madrileño: eléctricas, telecos, distribuidoras, construtoras e concesionarias). O que está a pasar co sector leiteiro, co conserveiro, coa industrustria metalúrxica, coa eólica, etc é consecuencia directa desa subordinación.

O certo é que ou adoptamos con urxencia medidas audaces para frear a desfeita da nosa base produtiva e para aproveitar as nosas vantaxes específicas (coñecemento, aforro, auga, vento, enerxía, terras, mar, portos, etc) ou o noso país entrará nunha pendente de devalo irreversíbel e as oportunidades laborais e de vida no país serán cada vez menores.

En Galiza non abonda con certos cambios para dar transparencia ao sistema ou facilitar a participación política nos barrios ou poñer na picota a casta madrileña ou lanzar cantos retóricos á “decencia”. Con ser estas necesarias e urxentes, o certo é que os problemas de Galiza requiren mudanzas moito máis profundas e estruturais que permitan mover a nosa economía e crear empregos, que freen a emigración e o avellentamento, que xeren os ingresos que permitan condicións de vida dignas para as persoas e tributos para financiar os servizos públicos de calidade. É preciso inverter o declive e darlle a volta a ese círculo vicioso de esboroamento dunha sociedade.

Con esas premisas parece claro que Galiza precisa un proxecto propio e non pode seguir confiando o seu futuro enganchada a proxectos estatais, dun signo ou de outro que, en todos os casos, responden á mesma lóxica xeopolítica. Precisa ter voz propia en todos os foros, a empezar nas Cortes do estado, sen subordinación a disciplinas e cortocircuitos alleos. Esa é a razón de ser dunha candidatura galega. Non se trata dunha aposta por apriorismos ideolóxicos ou atavismos identitarios, trátase do futuro material desta sociedade. Somos moit@s @s que cremos que a aposta por unha candidatura nacional galega de unidade para as vindeiras eleccións xerais é algo máis que unha aposta de partido, é unha necesidade para o país. Unha aposta vital nun momento en que tantas decisións temos que tomar para asegurármonos un futuro como país e como persoas. Unha aposta para que Galiza poida xogar na liga das nacións que non sucumben ao vento da historia guiada polos grandes poderes hexemónicos senón que sobrevive e contribúe como pobo ao acervo común dunha humanidade diversa, como espazo vivo e cultura viva para as futuras xeracións.

Como artellar social e políticamente eses obxectivos nos tempos que corren? Só é posíbel desde unha vontade partillada das organizacións existentes de poñer por diante os obxectivos esenciais e mínimos da maioría social galega (excluíd@s, precari@s, asalariad@s, autónom@s, pequen@s empresari@s, labreg@s, mariñeir@s, pensionistas...); desde a vontade de sumar sen apriorismos nin vantaxismos de siglas a toda esa cidadanía organizada en partidos, colectivos, asociacións e esoutra parte da cidadanía que “vai por libre” pero quere participar e comprometerse nun proxecto ilusionante; tod@s @s que mesmo sen recoñecerse como nacionalistas entenden que facer políticas de esquerda e progresistas pasa, aquí e agora, por priorizar os intereses da maioría social galega, sen ataduras. Esa suma só é posíbel desde a vontade decidida de superar esa atracción atávica cara a fragmentación que con tanta forza opera no mundo da esquerda en todo o mundo e desde a asunción sincera de que a unidade é a única forma de vencer a esa minoría poderosa que move os fíos desde arriba, desde Madrid (e máis alá). Vencer esa atracción atávica pola fragmentación empeza por delatar o cinismo crónico dos cantos á “unidade popular” que adornan todos os procesos de división real. Está moi visto iso de que todos os protagonistas de escisións e divisións lancen inmediatamente proclamas á unidade popular. Mellor practicala de xeito efectivo e xeneroso.

Nestes momentos de inflexión do tempo histórico é preciso clareza de obxectivos, afouteza e valentía para apostar por mudanzas profundas. Non son tempos de cativezas persoais, nin de retrovisores manipulados, nin de letra miúda. Son tempos de apostas estratéxicas pensando no futuro longo, colectivo. Superar a fragmentación cun proxecto para a maioría social, aberto tamén a todas as persoas que aspiraran a participar activamente. Ese é o reto que algúns asumimos para o que queda de 2015 e para o ano vindeiro.

Que é o TTIP?, ameazas para economía, servizos públicos, soberanía e democracia

Video da Conferencia no Forum Europa en Santiago 29 Xaneiro

Sete anos de vacas fracas. Que facer para que non sexan outros sete?

Sete anos de vacas fracas. Que facer para que non sexan outros sete?

(Véspera do aniversario do nacemento de Castelao en Rianxo un 30 de xaneiro de 1886, fai 129 anos)

Bos días a todos e a todas e moitas grazas por asistir a esta charla-coloquio organizada, unha vez máis, polo  Forum Europa Tribuna Galiza.

Vou aproveitar a miña intervención para facer unha radiografía de como vemos a situación do país desde o BNG e cales son as nosas alternativas para frear o devalo actual e aproveitar as nosas potencialidades. Tratarei de convencelos de que Galiza é un país con futuro pero hai que construilo e facelo sobre outros alicerces.

Levamos sete anos de profunda crise. Pero non se cumpre aquí o ciclo bíblico de sete anos de fames e sete anos de abundancia. Tal como se formulan as cousas desde o establisment podemos ter outros sete anos máis de vacas fracas.

Postos a empezar mentando as regras económicas do “libro de libros” habería que recoñecer que tampouco se respecta o precepto do “ano sabático” que, entre outras cousas, obrigaba á “remisión das débedas” cada sete anos, tal como establecía o Deuteronomio.

No mundo de hoxendía as cousas son diferentes.

Aquí levamos en crise 7 anos, con políticas centradas en salvar e rescatar as finanzas especulativas e as grandes empresas a costa do empobrecemeno da maioría da sociedade: levaron a ruína a milleiros de pequenas empresas, traballador@s e autónom@s; espoliaron @s contribuíntes medios co aumento do IVE, IBI, IRPF, impostos especiais; aumentaron os prezos dos bens básicos como enerxía e transportes; reduciron os salarios, a capacidade de compra, o nivel de vida medio e a calidade dos servizos públicos. De feito hoxe o Estado Español é o segundo país máis desigual da UE.

Estamos nun mundo certamente moi asimétrico, moi desigual. Para as familias non hai “remisión de débedas” nin reestruturación, hai execución de hipotecas, desafiuzamentos e condena á indixencia de miles de familias que quedarán de por vida coa lousa das débedas impagábeis. Pola contra, hai uns seres especiais que son os grandes financeiros e especuladores que fixeron da débeda o seu negocio e aos que non só lles aplicamos a graza dun ano sabático senón que levan sete anos seguidos de ano sabático, de condonacións. Levamos rescatándoos 7 anos e pretenden que sigamos rescatándoos de por vida

E non é unha metáfora, é unha realidade, porque as súas débedas son agora débedas de todos nós a 10-15 anos vista.

Liberámolos a eles das súas débedas ao tempo que nós nos escravizamos.

Somos reféns da gran finanza endebedada que conseguiu aquilo que dicia Bertolt Brecht: “un home que ten débedas realmente grandes inspira respeto. Xa non é el só o que treme polo seu creto; tamén tremen os seus acreedores. Hai que arrimalo aos grandes negocios para evitar que sucumba á desesperación... ese home convértese nunha potencia”. Iso que Brecht escribía n’Os negocios do señor Xulio César, permítenos de paso ver os paralelismos de tres momentos históricos nos que as montañas de débedas dinamitaron o sistema: a caída da república romana, a crise do capitalismo liberal dos anos 30 -cando empeza a novela- e a crise actual do neoliberalismo.

Hoxe non imos facer historia, imos acercarnos ao presente, pero farémolo cunha perspectiva alonxada do curtopracismo que domina o discurso económico e político actual.

Para os que mandan todo o seu afán parece reducirse a ir matando as malas noticias cun “barullo” de datos mensuais ou trimestrais, comparacións trucadas mesturadas con previsións que nunca se cumpren, etc etc que só teñen como fin atordoar a xente.

Eu propóñovos ver os cambios con perspectiva de longo prazo. Non se trata só de onde estamos senón de cara a onde imos.

Hoxe xa temos claro que a crise non foi só un estourido da burbulla inmobiliaria senón que é o resultado dun modelo neoliberal dominado polas finanzas e crecentemente desigual.

Que leva ocorrendo ao longo destes 7 anos de crise?: pois paradoxalmente non unha reconsideración crítica dese modelo senón que o que estamos vivindo en directo é unha acelerada radicalización do neoliberalismo. Non de recuperación de nada senón de tránsito cara unha versión máis descarnada do capitalismo, pilotado, iso si, polos mesmos que nos trouxeron até aquí: as finanzas globais.

O proxecto de radicalización neoliberal xa levou por diante moitas conquistas, pero de continuar por máis tempo, como pretenden, levará por diante moitas conquistas de civilización e devolveranos a unha sociedade de miseria, violencia e gobernos autoritarios.

O que está pasando non nos colleu desprevenidos a algúns economistas. Permitídeme un pequeno exercicio de inmodestia.

No 2005 eu publicara un libro que se titula O fracaso neoliberal na Galiza e o seu contido foi por desgraza premonitorio. Ao estourar a crise, en 2008, escribin que o neoliberalismo só podía manterse se a poboación aceptaba un empobrecemento dun 30-40% (e cara aí imos). No 2011 publiquei Crise e radicalización neoliberal onde destripaba todos os pasos que se ían dando nesa dirección e as consecuencias desastrosas que traerían.

O pior é que, como xa dicía daquela, a pesar dese sacrificio social e humano de proporcións históricas, o modelo neoliberal non funcionará porque é inviábel e chegou ao seu límite: con máis diñeiro ficticio dos Bancos Centrais e máis débeda non hai gran futuro.

Non son pouc@s @s economistas crític@s que levan tempo falando do estancamento do capitalismo e mesmo do seu colapso. Agora empeza a haber economistas oficiais, próximos a Wall Street, como Larry Summers ou Robert Gordon etc que falan dun horizonte de “estancamento secular” (secular stagnation). Máis pedagóxica, a literatura acompaña,  con ese libro de George Packer que leva por título The Undwindding, que nos ofrece unha estarrecente reportaxe da desfeita da sociedade americana.

Non hai recuperación nin a vai haber: horizonte de estancamento secular

Porén, @s predicador@s ideolóxicos e os políticos cómplices están a outra cousa. Instalados na miopía do curto prazo  tentan manter amansada a poboación.

Empecemos, pois, polo curto prazo. Vexamos brevemente que está pasando no último ano?

Aproveitando unha leve melloría dos mercados de débeda, derivada da primeira gran inxección de 1 billón de Euros do BCE desde 2012, o goberno leva uns meses lanzando as campanas ao vóo cunha suposta recuperación no estado español. Máis aínda, pretende atribuírse o mérito da mesma.

Quixera deixar claras tres cousas. A primeira, unha melloría puntual con esas bases non significa unha verdadeira recuperación económica e saída da crise; segundo, a melloría circunscríbese sobre todo aos balances da banca e as rendas financeiras, rescatadas con recursos públicos (uns 180 mil millóns) e tsunami de liquidez monetaria do BCE, pero vai acompañada de destrución de capacidade produtiva e emprego, empobrecemento e desigualdades (se algún de vós participa en certos fondos de investimento pode estar sacando rentabilidades astronómicas dun 20, un 50 ou mesmo dun 100%, pero a maioría da poboación perde e moitos caen na privación até facernos o segundo país máis desigual da UE); e terceiro, o que cun certo rigor se poida dicir do Estado español, non pode afirmarse nin de lonxe de Galiza, que segue no rodopío do devalo económico e demográfico.

Unha cousa é evidente: Se houbera recuperación non faría falta tal despregue de medios para pregoala.

Porque atordoan a poboación co salmo da recuperación, da saída da crise?

Saben que a desesperación da xente xa non pode agardar máis e pode estourar en calquera momento.

Teñen que acalmar os ánimos con recorrentes promesas de recuperación.

En realidade cómpre recordar que levan así desde o segundo ano da crise. Dende que en 2009 Zapatero empezara a falar dos “brotes verdes”, non pararon de soar as trompetas da recuperación. Cada ano anunciábase o seu advenimento. A verdadeira miragre sempre chegaría o ano seguinte.

Pero bon, o que si cabe dicir é que a nivel de estado freouse a pendente de caída e o PIB mostra signo positivo que pode alcanzar o 1,2% no conxunto de 2014. Coa caída da factura petroleira, o tsunami monetario e a mellora da prima de risco e as condicións do financiamento, a conxuntura mellora algo pero non porque haxa crecemento da base produtiva ou porque resultase eficaz algunha política do goberno, as chamadas “reformas”, senón porque o BCE decidiu darlle a manivela da liquidez a esgalla para os bancos desde 2012, co tipo de xuro a 0,05% e tamén porque os conflitos xeopolíticos levan a tirar a baixa os prezos do petróleo.

Pero, aínda asi, iso non garante un crecemento a medio prazo e a economía non tira en Europa; por iso xogan a última carta do BCE con esta nova bomba de 1,1 billón de euros ficticios que acaban de aprobar para inundar os mercados a partir de xaneiro de 2015 até 2017. Pero tampouco esa bomba monetaria resolverá os problemas da economía produtiva, que é o verdadeiro miolo do problema e cuxo mal está na falta de mercados solventes, mercados que, pola contra, está perdendo aqui e en Europa como consecuencia da liberalización e o empobrecemento. Ese é o verdadeiro problema para o futuro, a produción de bens e servizos en condicións rendíbeis que é a que crea emprego e sostén os ingresos públicos.

Pois ben, o problema é que en Galiza a situación é moito máis delicada aínda; non hai agora recuperación de verdade, nin vai habela, pero é que nin sequera chega a melloría conxuntural.

Porque non a hai?

Parémonos un chisco en Galiza.

O PIB en Galiza é hoxe un 7% menor que no ano 2008 e os datos dos últimos trimestres apenas mostran un paso do signo negativo da recesión para un signo positivo, pero son tan baixos (+0,4%) que só revelan o estancamento económico. Apenas se move a demanda de consumo (+0,5%), non hai investimento (+0,2%).

Caen as exportacións e a produción industrial, aumenta o déficit exterior outra vez.

A cifra de negocios da industria caeu en 2014 un 3,2%.

O noso agro e a nosa pesca esmorecen estrangulados por prezos de oligopolios e por cotas que limitan a produción.

Iso si, recupéranse os bancos con cartos públicos (uns 185.000 Millóns), reínflase a especulación cos rescates e o diñeiro regalado do BCE (1 billón ao 0,25%) .

Así apenas se crea emprego, e o pouco que se crea é ultraprecario, con salarios de miseria. O 16,5% dos empregos son semanais. A tempo parcial, por días no terciario e na construción con salarios por debaixo do salario mínimo, pero abondosos en horas, mesmo superando a xornada laboral legal ou de convenio.

As pequenas e medianas empresas que producen para as grandes ou que son subcontratadas sofren un estrangulamento nos prezos que acaba cos marxes de negocio e mesmo obriga por veces a traballar a perdas para ter carga de traballo.

O certo é que en Galiza estamos en mínimos históricos. Movémonos arredor de 1 millón de ocupados, menos que hai 30 anos. Desde fins de 2008 hai 196.000 ocupados menos, un 16,5% menos. Nos 4 últimos meses segueu aumentando o paro ao tempo que no resto do estado se freou .

A afiliación á SS caeu no mes de decembro en 13.088 persoas (cos datos a 31 de decembro).

O máis grave en termos tendenciais é que non só perdemos ocupados senón que perdemos poboación activa: unas 19.000, que emigran fóra do país. Sería irresponsábel ocultar as consecuencias dramáticas deste feito para o futuro económico e demográfico de Galiza. Afonda o círculo vicioso de declieve que é preciso romper con urxencia.

Claro que hai diferenza de pulso entre Galiza e o resto do estado, e iso hai que poñelo no debe do centralismo e de Feijóo, do seu entreguismo obediente a Madrid (“Galicia non é un problema para España”), do seu radicalismo neoliberal campión dos recortes e no feito reiterado de que as políticas que se aplican desde Madrid, con toda a paixón recentralizadora penalizan e pexan moi particularmente a nosa economía. Recortes asimétricos do déficit, balanza fiscal negativa para Galiza, negocio dos lobys madrileños co noso orzamento…

Por que non a vai haber recuparación?  

Non hai futuro se no canto de corrixir as eivas profundas que a crise puxo ao descuberto o que fan é impulsar un “capitalismo confiscatorio” para tapar os buratos d@s auténtic@s responsábeis co suor, sufrimento e espolio das vítimas: traballador@s, contribuíntes, usuari@s e aforrador@s (ou @s emigrantes retornad@s). 

Pero… é que noso caso, no caso de Galiza, ademais dun ultraliberalismo inviábel, sufrimos tamén o efecto do centralismo madrileño.

Aos problemas xerais deste modelo engádense estes problemas estruturais e diferenciais do noso país é o que parecen incapaces de entender e recoñecer tantos as dereitas como as esquerdas españolas.

Centralismo que pretende seguir espremendo o noso aforro e a nosa fiscalidade para encher o burato da súa débeda: 180.000 millóns do rescate bancario e da burbulla (Bankia, Sareb; avais,…); 38.000 millóns da débeda das empresas de defensa; 28.000 do déficit tarifario; 5.000 millóns das autopistas radiais madrileñas; AENA (cos 6.000 millóns da T4)… 

Porque pretenden seguir someténdonos a unhas relacións de intercambio inxustas, con prezos de auténtica colonia: baixos para o que producimos (leite, carne, peixe, electricidade, madeira, etc) e altos para o que consumimos (tarifa eléctrica común, gasoil-gasolina, tren, transporte aéreo, peaxes elevadísimos para a nosa conexión interna, etc). 

A nosa industria, a nosa agricultura e os servizos soportan uns custes de electricidade e de transporte que pexan a competitividade, o que fai especialmente difícil saír adiante cando a competencia é tan desigual. 

Co noso mercado dominado pola súa gran distribución comercial oligopólica é difícil dar saída en condicións randíbeis á nosa produción primaria e reter as rendas das marxes comerciais.

Así non hai maneira de saír do burato. 

E naquilo que podemos levantar cabeza deseguida nos poñen novos atrancos, vetos, reconversións forzosas, limitacións a produción, cotas leiteiras e pesqueiras, supertaxas, etc.

O resultado é paro, emigración e devalo demográfico.

O futuro é realmente negro e hai que facer algo, temos que facer algo. Non podemos resignarnos a que todas a conquistan se veñan abaixo.

Pero, entón, hai solución?

Si, claro que hai. Non é sinxela. Pero haina.

O primeiro requisito é ter claro o tipo de país e de sociedade que queremos porque do contrario, como dicía Séneca, “non hai ventos favorábeis para quen non sabe a onde quere ir”. Polo menos hai que ter claro o que non queremos. O que non queremos é este escenario de empobrecemento cara o que pretenden levarnos.

Para darlle a volta a todo isto precisamos un proxecto. Galiza precisa que o proxecto do nacionalismo avance na sociedade e avance electoralmente. 

Empezando polo máis sinxelo.

Hai que romper de inmediato coas políticas de recortes e apostar con decisión por políticas expansivas de gasto, non gasto improdutivo ou ineficiente, pero si investimento en recursos de futuro: investigación, innovación, educación, servizos públicos avanzados…

O investimento e os empregos creados en todas esas actividades terán a doble virtude de crear riqueza de cara o futuro e de actuar tamén como factor dinamizador da demanda a curto prazo, esencial para reactivar o sector privado, en particular das PEMES industriais, comerciais e dos servizos.

Claro que ese incremento de gasto hai que financialo. E como facelo?.

Hai que mudar o actual marco de financiamento autonómico que está estrangulando as nosas contas públicas. Sendo unha das CCAA de menor nivel de renda per capita resulta que estamos a ter unha balanza fiscal negativa. Precisamos soberanía financeira, recadar nós os tributos todos e ter plena capacidade normativa.

Hai que aumentar ingresos e iso pode facerse con impostos ás grandes rendas -en particular as rendas financeiras- e as grandes fortunas.

Queremos que o aforro e as ganancias empresariais se invistan aquí e non nos paraísos da evasión fiscal ou na especulación financeira global. Queremos que os moi ricos, as grandes fortunas e as grandes empresas paguen impostos, paguen aquí e paguen máis para contribuír a financiar un gasto público que dinamice o investimento e a demanda, un gasto público que financie bos servizos públicos e un orzamento público redistribuidor que reduza as desigualdades insoportábeis e a pobreza galopante.

Velaí un dato que por si só di todo: Galiza recadou polo Imposto de Patrimonio en 2013 278 mil de euros, é dicir nada!. Pero se as 9 maiores fortunas galegas pagasen realmente polo seu Patrimonio total (57.500 M €, equivalente ao noso PIB) as nosas contas públicas serían outras completamente diferentes. Só cos 9 grandes poderiamos facer cousas ben grandes en educación, sanidade educación, loita contra a exclusión, cantos tratamentos contra a hepatite C, canto persoal máis para Urxencias!!

Claro está que para conseguir iso que parece tan sensato precisamos soberanía fiscal e políticas fiscais progresivas.

Dito isto tamén quero insistir en que a proposta do BNG non é só aumentar o gasto público, tamén creemos que hai ámbitos onde se pode reducir gasto socialmente innecesario. E sobre todo propoñemos un gran paquete de aforro suprimindo parte deses 6 niveis administrativos que resultan caros, ineficientes e fonte distorsións. Por iso propñemos suprimir as Deputación Provinciais e as delegacións do Coberno Central e a propia dimensión dese Goberno Central. Aí si que poderiamos conseguir aforros significativos e melloras da eficiencia, pero para iso temos ir na dirección inversa á que hoxe están promovendo desde o PP e as forzas recentralizadoras.

E, sobre todo, temos que mudar as políticas:

Non podemos ver estragados os nosos recursos por imposicións miopes ou intereseiras de Bruxelas ou de Madrid como ocorre co cerco, co xeito, ou como ocorre tamén no agro ou no naval.

Non podemos aceptar que os nosos recursos naturais, os eléctricos ou o aforro emigren sen crear riqueza no país.

Temos que investir en novas actividades, baseadas tamén no coñecemento e na innovación. Cunha estratexia de especialización intelixente –de verdade e non ese “powerpoint” feito pola Xunta- centrada sobre todo na diversificación a partir daquilo no que temos vantaxes, experiencia acumulada, capacidade comercial, etc. Non se trata de apuntarse nun papel á última moda dos gurús estrela do momento, non se trata de crear bonsais artificiais que logo consumen todo o noso esforzo sen deixar de ser un eterno bonsai. Trátase sobre todo de incorporar coñecemento, diversificar bens ou servizos ao redor daquelas actividades ou sectores nos que temos unha base produtiva, tecnolóxica e investigadora minimamente sólida.

Compre investir en talento e aproveitalo produtivamente. Abandonar a retórica e ir aos feitos.

Non podemos aceptar esa política miope de recortes que está estragando os esforzos de I+D última década. Nos primeiros catro anos de Feijóo retrocedemos a un nivel de esforzo de I+D do 0,86% do PIB, un retroceso dunha década, 1.500 investigadores (en Equivalencia de Xornada Completa, realmente son moitas máis persoas) expulsados do sistema e nulas espectativas para a maioría dos que permanecen. Cómpre volver poñer a I+D e a innovación nos orzamentos e non só nos discursos.

Indo un paso máis alá. É preciso un novo modelo de inserción na economía internacional, tanto no relativo ás finanzas como ao comercio internacional. Ese cambio de marco regulatorio require, sen dúbida, soberanía e vontade de exercela nesta dirección.

Para poñer a banca ao servizo da economía produtiva necesitamos Banca Pública Galega e outra regulación.

Para frear a desindustrialización e recuperar a industria precisamos frear a liberalización . Desde logo temos que impedir a ameaza que supón o TTIP que se negocia na trastenda entre a UE e EEUU.

O ciclo da hiperglobalización, da globalización neoliberal trouxo esta situación de profunda crise estrutural que non ten solución nese marco. A hiperglobalización é insostíbel económicamente e insoportábel socialmente. Pouco a pouco van abríndose camiño outras opcións para reconstruír os equilibrios básicos. Iso devolve ao centro da escea a cuestión da soberanía dos países, como vén facendo Latinoamérica desde hai unha década e como afirma Grecia desde este domingo. Dun xeito ou doutro, que nunca será idéntico a como foi noutros períodos no pasado, pero a soberanía será o concepto arredor do que xirará o novo paradigma.

Noutra dimensión e dado que o noso problema máis agudo e evidente é o emprego resulta necesaria unha reflexión adicional sobre o impacto das novas tecnoloxías e, en particular, do dixitalismo, sobre o traballo na sociedade que vén. Na era dixital mudan moitos aspectos da vida das persoas, das relacións entre elas, o tipo de bens e servizos que consumimos e a forma en que os consumimos.

Todo iso obriga a pensar novas formas de traballo pero tamén a xestionar socialmente a reducción de postos de traballo e do tempo de traballo global.

Está claro que cómpre abordar unha estratexia de reparto do traballo cohesionador, que garanta a inclusión laboral e social e que contribúa a unha sociedade máis igualitaria. Iso é posíbel pero require un cambio de paradigma.

Ao mesmo tempo cómpre abrir novo nichos de actividade que creen novos empregos. Exemplos claros no noso caso serían todos os ligados a calidade, en particular a calidade alimentaria sustantiva (non a das etiquetaxes), con produción de alimentos sanos, saudábeis, ecolóxicos, que poden crear novos empregos e mellor calidade de vida (aínda que implique menor produtividade); actividades vencelladas ao coidado e aproveitamento do medio ambiente en parámetros de sustentabilidade; investigación; creación cultural propia; ocio de relación social, etc.

Nese novo paradigma guiado pola sustentabilidade vai de seu a reducción do gasto en transporte (moi intensivo en enerxía fósil) e adquiren preeminencia os criterios de producción local (alimentaria, servizos, etc) En Francia os circuitos curtos de comercialización representan o 21% dos ingresos das explotacións, aqui apenas un marxinal 0,05%. De igual xeito, cómpre pensar na producción e consumo local da enerxía (renovábeis); comercio local e de proximidade (modelo urbano compacto e evitando fuga de rendas da intermediación).

En todos eses eidos os nosos concellos teñen un papel moi activo a desempeñar. Alí onde gobernamos xa estamos facendo cousas e seguiremos facendo máis se a reforma local mutiladora e centralizadora do PP non o impide.

En síntese, soberanía enerxética, soberanía alimentar, soberanía financeira son principios orientadores de futuro, que enchen de contido práctico a nosa aposta pola soberanía política.

E non falei de corrupción, porque a corrupción é un cancro asociado a unha sociedade en descomposición. Feijóo dí que “Imos ser a rexión máis transparente de Europa”: si, cos bolsillos limpos e baleira de xente!

É non falei da débeda. Porque en realidade o problema da débeda non se arranxará se non hai crecemento económico e creación de rendas.

Por todo o dito afirmo que no marco actual e coas políticas actuais non hai recuperación posíbel nin saída da crise, por moito que a maquinaria da propaganda mentirán do PP español e de Feijóo pretenda atordarnos.

Pero, amigas e amigos, hai saída, hai alternativa.

Non vou dicir que o que vos propoño sexa fácil ou sexa para mañán. Pero ese é o norte e canto máis nos aproximemos nesa dirección mellor nos irá.

Por todo iso é polo que afirmo que o nacionalismo, o soberanismo, é unha alternativa necesaria e non un adorno retórico, nin unha elucubración ideolóxica nin tan sequera unha fixación identitaria: o soberanismo é a vía práctica para ter as ferramentas que permitan resolver os problemas concretos dos galegos e galegas, os máis importantes no seu día a día: ter emprego, salarios dignos, ter recursos para facer fronte ás súas necesidades vitais, ter sanidade, educación e outros servizos públicos de calidade.

Esa é a política do posíbel pola que tamén aposta o BNG.

E para iso queremos contar con tod@s vós,

empezando polas preguntas que teñades agora.

Moitas grazas

Compostela, 29 xaneiro de 2015-01-29

Xavier Vence

Escocia, Catalunya, Galiza: dereito a decidir para construír o futuro

Unha pantasma recorre Europa: a vontade dos pobos de decidir por si propios. A vontade de romper as dependencias alleas.  De todas, tanto dos grandes poderes económicos e financieros como dos estados que son o seu instrumento.

O movemento polo dereito a decidir está en 2014 no centro da axenda política en Europa, na UE e nos arredores.

En realidade, os últimos 25 anos foron anos de remuda completa do mapa europeo e o proceso segue en marcha.

Desde principios dos anos 90 crearonse en Europa uns 15 novos estados. Agora, con Escocia e Cataluña, é o momento da creación de novos estados dentro das propias fronteiras da UE.

Cada proceso soberanista tivo o seu motor, as causas e as alianzas foron diferentes en cada caso, por veces mesmo a historia escribíuse con renglóns tortos, pero a realidade histórica, incontrovertíbel, está aí: 15 novos estados, en xeral pequenos e medianos, adornan hoxe o mapa europeo e están plenamente ogullosos e decididos a preservar os dereitos conquistados.

Ese proceso segue en marcha e é imparábel, porque hoxe máis e máis pobos en Europa queren tomar o futuro nas súas mans: Escocia, Cataluña, Euskadi, Flandres, Valonia, Córcega e tamén Galiza.

Somos pobos con historia e sentímonos non só maiores de idade para rexer os nosos destinos no mundo senón mesmo moito máis: sentimos que ou tomamos o futuro nas nosas mans, baixo a nosa propia responsabilidade, ou podemos vernos conducidos ao esmorecemento en mans de poderes alleos.

Queremos vencer o risco do esmorecemento cultural e dos nosos sinais de identidade colectiva pero tamén queremos conxurar o risco do esmorecemento económico e mesmo demográfico.

E, por suposto, temos plena vontade de impedir a perda de vigor democrático das nosas institucións como consecuencia da supeditación e dependencia a respeito de poderes alleos. Sabemos que o vigor democrático precisa de soberanía para que as decisións populares poidan efectivizarse realmente.

Hai un telón de fondo que explica o vigor da reivindicación soberanista e do dereito a decidir.

A Globalización e os poderes neoliberais arrasan co sistema produtivo, destruen emprego e rompen os equilibrios básicos para soster os servizos públicos e o benestar.

Os grandes poderes económicos e financieros instrumentalizan as grandes institucións internacionais, o FMI, o BCE, a Comisión Europea e os grandes estados arrasando o sistema produtivo, o emprego e os recursos de países como o noso.

Os pobos que non nos resignamos ao esmorecemento provocado por esa globalización reaccionamos. Reacciona Escocia, Cataluña, Euskadi, Córcega, e reaccionamos Nós. E temos que reaxir con máis forza e con máis decisión que nunca.

Esta crise obriga a reaxir con urxencia.

É o futuro vital como pobos o que está en xogo.

Os pobos con vontade de futuro reaccionan, reaximos.

Esa á razón do empuxe dos movementos soberanistas en toda Europa e agora en particular dentro da UE. Esa vontade de non ser varridos pola galerna neoliberal ou por imperialismos egoistas é o que obriga aos pobos a constuír ferramentas para defenderse e xestionar os seus propios asuntos de xeito soberano. Curiosamente, iso que algúns estados da UE por veces promoven fóra das fronteiras UE non o aceptan nin respectan cando ocorre dentro.

Escocia e Catalunya son hoxe a vangarda nese movementos soberanista pero detrás van outros moitos: Euskadi, Flandres, Valonia, Córcega e, desde logo, irá Galiza. Porque Galiza non renuncia ao futuro.

O Estado español é un estado falido e hoxe cobran especial significado aquelas verbas de Castelao cando lles zoupaba aquilo de “sodes uns imperialistas fracasados”.

O Estado español nunca conseguiu os obxectivos de destruír os nosos sinais de identidade, nin a lingua nin a cultura, aínda que o intenta e ten aquí un exército de peóns mercenarios traballando arreo. Pero seguimos en pé, seguimos aí. Como di a canción de Mini e Mero “seguimos estando por aquí, sempre estamos por aquí”. As aspiracións do pobo seguen aí e o nacionalismo estamos aquí para facelas realidade.

A reacción centralista puxo en marcha un vasto e sistemático proceso de recentralización, do poder político e do económico, as dúas caras da mesma moeda. É unha reacción desesperada para seguir mantendo a hexemonía madrileña, a oligarquía española, que é esencialmente madrileña. Porque a oligarquía e a casta teñen unha xeografía, aínda que teñan ben esparexidos os seus emisarios e servidores.

Pero iso xa non é tolerabel. Non podemos aceptar que todas as nosas enerxías vaian ao sumidoiro do burato negro madrileño. Non podemos aceptar o espolio do aforro e dos recursos, da enerxía; agora tamén o espolio fiscal para rescatar bancos, eléctricas, grandes concesionarias e construtoras. O último son eses 4.600 millóns do estado para rescatar o despropósito das autoestradas radiais madrileñas, ou os 3.600 millóns de creditos extraorzamentarios para defensa nos tres últimos anos. Estes días anda o goberno Rajoy preparando de tapadillo o rescate millonario do lobby madrileño de samesugas do orzamento público. Pero non recatan as autoestradas crebadas madrileñas con recursos da Comunidade de Madrid, aínda que fora a Esperanza Aguirre a que puxera en marcha a súa construción a beneficio dos seus amigos especuladores. Pretenden rescatalos con recursos do estado, con axudas de estado, cos nosos impostos, actuais e a trinta anos.

Non, non estamos dispostos a decir amén.

Non podemos tolerar que ese mercenario de Feijóo diga amén a costa de sacrificar os noso investimentos e o noso futuro. Cantos diques flotantes se poden facer con eses 4.600 millóns?, nin máis nin menos que 46, pero négannnos até o primeiro, que sería clave para o futuro da industria naval de Ferrolterra. Cántos empregos na industria alimentaria, cantos empregos na promoción da agricultura, na eólica, cantos centros de innovación, cantas camas de hospital, etc, etc. se poderían crear?.

O pobo catalán viuno claro. Ten a decidida vontade de cortar o cordón umbilical que alimenta o monstro madrileño. Romper definitivamente con esa insoportable vocación hexemonista de Madrid e do Estado.

Nin a manipulación máis burda, nin a ignorancia fanática, nin a chulería do españolismo máis rancio van poder parar o proceso catalán.

Hai dous días compartimos en directo esa inmensa maré democrática e cívica da Diada, con esa impoñente V de Vitoria e de Vontade de Votar. Poidemos ver a ese pobo catalán en pé, todo el, decido a avanzar pase o que pase.

Desde a pletórica xente moza até as velliñas e velliños con caiado, desde a clase traballadora até a elite profesional, desde os nacidos en Cataluña aos inmigrantes, desde a esquerda a dereita, todos camiñaban xuntos, co convencimento de que unidos son imparábeis. E estou convencido que esa vontade absolutamente maioritaria acabará alumbrando un estado catalá. Máis pronto que tarde, dun xeito ou doutro.

Desde aquí nós partillamos os anceios do pobo catalán e os dos escoceses.

Porque os seus anceios son tamén os nosos e porque sabemos que o seu éxito será unha Vitoria que dará folgos e ilusión para que o pobo galego avance. Avanzaremos, recorreremos o noso propio camiño, ao ritmo que as galegas e galegos decidan. Pero recorrerémolo, sen dúbida.

Para iso precisamos erguer a autoestima desta sociedade, a confianza nas nosas propias forzas e capacidades. Temos que vencer o derrotismo, veña de onde veña. Vencer os discursos cos que queren infundir inseguranza ou medo.

Precisamos organización, autoorganización. Para romper a supeditación a forzas alleas.

Necesitamos achegar a maioría da sociedade ao proxecto soberanista.

Precisamos conquistar as institucións de autogoberno para convertelas en aliadas do proceso. Temos que quitar de aí a ese mercenario de Feijóo, hooligan e chulapote de barrio entregado servilmente aos lobbies de Madrid.

Desde logo, non imos tolerar que muden as regras de xogo para prevalecer mesmo sen ter a maioría social. Non imos tolerar que recurten o Parlemento Galego para desvalorizalo e para deturpar a representación igualitaria de toda a cidadanía galega.

Precisamos unha organización potente e ilusionada. O BNG é hoxe o motor ilusionado para construír o futuro para esta nación.

As Asembleas abertas son unha aposta de alcance para ensanchar a base social do nacionalismo, para organizar esa pluralidade que busca mudar unha realidade e que debe ter no proxecto nacionalista a ferramenta e o referente para facelo. Teñen que ser foros para conectar coas arelas e angueiras concretas da nosa cidadanía sometida ao empobrecemento, a precariedade, a emigración e a loita pola supervivencia. Temos que empezar por expoñer a nosa experiencia na xestión local e recoller as ideas e iniciativas para levar aos concellos nas vindeiras municipais.

As leccións do proceso escocés e catalán teñen que ser ben aprendidas. Hoxe son procesos sociais transversais pero chegouse aí grazas a anos de autoorganización e tamén de conquista das institucións de autogoberno.

Nós saberemos facelo coas nosas receitas saídas da nosa realidade concreta, “á moda da casa”.

Construiremos entre todos unha Galiza con futuro, con emprego e vida digna nesta terra. Porque nós somos os do SI, si a Galiza, si ao emprego, si ao futuro. Si ao dereito a decidir.

Viva Escocia, viva Catalunya. Viva Galiza Ceibe.

Compostela, 13 de setembro de 2014.

A Galiza que Merkel ignora

Sra Chanceler:
Vén vostede e o seu nutrido séquito pasar revista de preto e marcar as liñas mestras a un Estado fallido dentro da UE. A matraca da “marca España” vai quedando reducida a unha versión metafórica e ampliada daquela histórica “Marca Hispánica” do imperio medieval de Carlomagno. Daquela, Galiza non formaba parte da Marca Hispánica e hoxe tampoco nos aporta un marco de futuro para o noso país.
A Galiza que lle vai mostrar o sr Rajoy estes días posiblemente vai ter ben pouco que ver coa Galiza real. Nin a realidade dos galegos e galegas se corresponde con esa fantasiosa recuperación que só disfrutan os bancos, os especuladores financeiros e os grandes oligopolios do IBEX35. Nin a cidadanía deste país é tan sumisa coas decisión da troika e dos bancos como veñen sendo Rajoy e Feijóo, por iso queren mudar as regras de xogo para manter de xeito truculento o poder. A mayoría d@s galeg@s estamos abertamente en contra das políticas da troika, que tanto vostede como Rajoy defenden e impoñen con cruel desprezo do sufrimento que provocan na inmensa maioría da sociedade. As centos de miles de persoas paradas, as ultraprecarias, as falsas autónomas, as enfermas e dependentes, as estudantes sen bolsa e esa multitude nova obrigada a facer as maletas de novo, para ir maltirando na emigración, entre outros lugares nesa Alemaña que fai todo o posíbel por defender a súa industria pero que arrasa coa dos demais e tamén cos sectores primarios e o comercial, todas elas son unha acta de denuncia do súa política. Hoxe temos que recordarlle a vostede que o noso país non pode soportar máis o desbalde do noso naval, da pesca, do agro, do noso aforro.
Ben sabemos que Alemaña ten nas súas mans a batuta para marcar o ritmo da orquesta desafinada da UE e por iso non podemos acoller a Chanceler con simpatía. Pero tamén sabemos que se hai un goberno entregado ás receitas crueis e suicidas da troika ese é o do sr Rajoy.
Os galegos non podemos ignorar que as políticas de espolio da sociedade para rescatar unhas inviábeis finanzas especulativas -as españolas, as alemanas, as europeas e as americanas- están levando a unha severa pobreza actual: os recortes van acompañados de aumentos de impostos regresivos e mesmo do espolio dos aforradores. Pobreza actual que non é o preludio dunha bonanza futura senón dunha creba social aínda maior.
Máis aínda, que saiban Merkel e Rajoy que a maioría dos galegos non queremos esa UE supéditada á estratexia imperial americana en todo o mundo pero, en particular nos espazos sensíbeis que circundan Europa. E, como en todo hai graos, sentimos especial noxo –si indignación e noxo- pola sempre incondicional supeditación do Estado Español a esa estratexia imperial, en Irak, Siria, Ucraína ou en Palestina.

Intervención Día da Patria de 2014: En pé

Día da Patria de 2014:  En pé

(Antes de máis nada quixera enviarlle unha mensaxe de profunda solidariedade ao pobo palestino que está sendo masacrado polo arrogante exército sionista de Israel, que desde hai décadas ocupa as súas terras, impón un auténtico appartheid e leva a cabo un cruel xenocidio. Palestina vencerá!

Diciao moi ben Herman Hesse, “a vida convértese en verdadeira dor, en verdadeiro inferno alí onde dúas épocas, dúas culturas ou relixións se entrecruzan”. Eu engadiría, é un inferno alí onde o imperialismo e os oleoductos se cruzan.)

En pé!, como cantaba Cabanillas

Galiza está en pé! Coma cada ano nesta Quintana milenaria.

En realidade, este ano, recuperamos a tradición despois do desgrazado dia da patria que vivimos en 2013. Non esquecemos as 79 vidas que se perderon naquela catástrofe culposa do Alvia nin tampouco as demais vítimas e as súas familias. Todas elas xunto coa veciñanza de Angrois, os Bombeiros e emerxencias, son demostración viva da dignidade deste pobo fronte a un PP-PSOE que tratan de tapar as reponsabilidades políticas con medallas e tratan de encubrir a chapuza tecnolóxica das empresas implicadas.

Para todas as vítimas van hoxe os mellores sentimentos deste gran corazón colectivo e con todas elas seguimos reclamando, unha vez máis, a verdade, unha comisión de investigación e que se implanten dunha vez as medidas de seguranza, que aínda faltan.

Ao Borbón que hoxe temos aí ao lado, evidenciando a confesionalidade da xefatura de estado, só lle enviarei uns versos de Ramón Cabanillas que teñen case un século (1921!): “o pobo chora os mortos da traxedia/ ¡e o rei é vitoreado na Comedia/ onde trunfa a camisa Musidora”. Un ano despois, volta o Borbón coas mans baleiras a recoller honores como rei. Non somos súbditos e xa vai sendo hora que entremos no século XXI.

Amigas e amigos,

Este é un ano duro

Sete anos despois do estourido da crise seguimos sumidos nun rodopío de empobrecemento do país que parece non acabar nunca e que queren prolongar. A crise está sendo aproveitada para radicalizar un modelo social inxusto e desigual. Os defensores da globalización, das finanzas especulativas e dos grandes oligopolios campan ás súas anchas impoñendo medidas e receitas que só a eles benefician.

A troika e os gobernos servís, con Rajoy e Feijóo, son o seu brazo executor.

As políticas neoliberais e centralizadoras do goberno central están a poñer ao noso país contra as cordas.

A nación que sofre é de carne e oso:

Podería escoller centos de exemplos do sufrimento de miles e miles de galegos e galegas, desde @s expulsad@s da súa vivenda até @s ultraprecari@s con traballos por horas en días soltos.

Podería falar dos miles de fogares que non teñen ingresos, miles e miles de familias teñen todos os seus membros en paro

Podería falar desa enxurrada de xente moza forzada a emigración

Pero hai algo que rompe o corazón de calquera persoa cun mínimo de sensibilidade: a fame infantil.

Dicía o Mefistófeles de Goethe “non podo dicir nada do sol nin dos mundos; non vexo máis que unha cousa: a miseria dos homes”

Pero nin nos peores pesadelos podería un imaxinar hai anos que en pleno século XXI teriamos que ver neste país nenos e nenas sofrendo infraalimentación. E dicimos infralimentación porque resulta vergoñento e ferinte falar de fame.

O certo é que temos máis de 18.000 fogares con nenos que viven ao borde da fame literal. Pode Feijóo soltar mentiras a esgalla pero non pode ocultar esta insoportábel realidade. Pode teimar en negala e logo andar a rapañota das esmolas europeas para a pobreza infantil severa.

Claro que da vergoña abrir comedores escolares no verán pero tampouco abonda con remendos de caridade.

O problema é que coma eses nenos e nenas están as 18.000 familias en pobreza severa e outro 26% viven en fogares en risco de pobreza.

Non abonda con esmolas, o que cómpre é atacar as causas: este modelo e estas políticas que estan disparando a pobreza.

Pero o que mete máis medo é cara onde pretenden levarnos.

Falan de recuperación e único que se recuperan son as rendas financeiras, as dos especuladores, e xa dan por descontando que o futuro é máis precariedade e pobreza

Amigas e amigos,

Este non é o país que soñamos, Nin é un futuro soportábel.

Nós non nos resignamos.

Construiremos un país con futuro.

Non podemos aceptar que a ambición sen límites dunha minoría poderosa arrase de todas as conquistas históricas. Non podemos achantar diante desa patronal cavernícola que non quere convenios, nin salario mínimo, nin revalorización co IPC, e xa se atreven a ameazarnos con iso de que nos “esquezamos dos salarios fixos”.

É unha guerra social e sicolóxica: os beneficios das grandes empresas aumentaron de escándalo na crise e aínda espremen a anguria do paro para ir un paso máis.

Tamén a centralización é parte da mesma guerra.

Os lobbys madrileños da corrupción quéreno todo, a oligarquía financeira, os oligopolios eléctricos e petroleiros, as grandes cadeas comerciais, as concesionarias zugadoras do orzamento público, as construtoras ...arrasan con todo.

Xuntos impoñen teitos de gasto, limitan a contratación de persoal público, concentran os servizos municipais nas Deputacións para facilitar os macrocontratos coas grandes concesionarias madrileñas; concentran os xulgados nas capitais de provincia para facilitar o desembarco dos grandes bufetes madrileños e controlar máis en corto, aínda, a xustiza.

A centralización esgana e os grandes oligopolios chuchan até a médula.

Compañeiras e compañeiros,

Galiza está no límite, pero non está rendida

Non nos resignamos

Os nacionalistas estamos en pé.

A xenerosa militancia do BNG, o nacionalismo todo e esa rede vizosa que é Avante Galiza, que hoxe nos acompaña, destes corpo e azos a todos eses movimentos de resposta organizada

contra os recortes da sanidade e contra a súa privatización,

contra os recortes do ensino, a LOMCE e a súa rancia españolización,

contra o acurralamento do noso idioma

contra a reforma laboral da ultraprecarización, da man da CIG,

contra o desmantelamento definitivo do naval...

contra as peaxes e o abuso da tarifa eléctrica

contra os desafiuzamentos

contra os recortes nos dereitos das mulleres e esa ultrareaccionaria da lei de aborto

Grazas a loita incansábel podemos hoxe reivindicar con orgullo vitorias importantes:

estamos gañando a batalla titánica contra o roubo das preferentes

co parón a Corcoesto estamos freando esa minaría colonial

e gañaremos a batalla dos emigrantes retornados,

Non nos pararán con multas nin con represión:

Nin aos estafados polas preferentes, nin aos estudantes, nin aos sindicalistas da CIG Pablo e David despedidos de Citroen, nin as condenas xudiciais por participar en folgas: Carlos, Serafín, Ana e Tamara. Para os que demandamos unha vez máis o indulto.

Enfrontar as políticas devastadoras neoliberais é a mellor maneira de facer país, porque é defender a nosa xente, defendernos a nós mesmos.

Compañeiras e compañeiros,

A indignación é necesaria pero a nosa aposta ten que ir un paso máis aló.

Nós erguemos un proxecto con ideas e propostas para converter o cabreo en esperanza, materia prima do futuro.

Un futuro de economía produtiva, traballo, dignidade e benestar na Terra.

Queremos decidir nós para poder producir algo e consumir tamén do noso. Para empezar queremos consumir produtos galegos e etiquetados en galego. Queremos tarifa eléctrica galega. Queremos impulsar un consumo de proximidade e sostíbel. E nos alimentos, soberanía alimentar. Queremos outra política industrial ,outra política de innovación. Queremos negociar os acordos comerciais, os agrarios, os pesqueiros. Queremos xestionar o noso aforro e os nosos impostos. Queremos ordenar o noso territorio, os nosos servizos públicos.

Nós sabemos que esta nazón ainda está a tempo de ser outra cousa.

Como dicía Uxío Novoneira en GALICIA viva inda:

“Sabemos que ti podes ser outra

cousa

sabemos que o home pode ser outra

cousa”.

Iso é o que nós proclamamos todo o ano con propostas e alternativas no Parlamento Galego e no Congreso, con elas imos a Bruxelas de novo, pero tamén é o que demostramos ao largo e ancho do país, nos concellos onde  gobernamos.

Nós facemos latexar esa outra Galiza todo ano, día a día, co “espíritu de Riotorto”, desde Ribadeo a Bueu, desde Cariño a Tomiño, desde Carnota a Allariz, desde San Sadurniño a Rianxo, desde Vimianzo a Monforte, desde Carballo a Pobra de Brollón, desde Mondoñedo a Castrelo, de Arzúa a Arbo, de Mugardos a Poio, de Riotorto a Mezquita, da Bola a Zas. E por suposto, na Boa Vila eterna de Castelao, Bóveda e Paz Andrade. Tamén onde cogobernamos.

Todos eles son exemplos do compromiso do BNG coa maioría social, cos máis necesitados, coa dinamización do territorio, todos eles son xermolos da nación e o ano que ven reforzarémolos e multiplicaremos.

Amigas e amigos,

O ano 2014 é un ano singular que fará historia para os movementos nacionalistas en Europa.

Escocia e Cataluña convocan referendos de autodeterminación e demostran a todo o mundo que a reivindicación nacionalista é máis actual e urxente que nunca. É lexítima e é normal.

Sexa cal sexa o desenlace marcan un salto cualitativo na ruptura do marco unitario do estado español e un paso cara a Europa dos pobos.

Os pobos queren, e nós tamén queremos, dotármonos de ferramentas para gobernar o noso país, para construír o noso propio futuro, para encarar a crise e construír un futuro para as novas xeneracións. Queremos que as novas xeneracións teñan nas súas mans as ferramentas que nós non tivemos aínda.

Nós sabemos que para avanzar nese camiño é preciso galeguizar os debates, poñer os nosos problemas no centro,  e galeguizar as alternativas políticas, pensadas desde aqui e para aquí.

É preciso reforzar a autoorganización e romper toda caste de supeditación ás forzas estatais.

Este país precisa ruptura, si, ruptura co centralismo, ruptura coa resignación, ruptura coa impotencia, ruptura co discurso unitario do unionismo, sexa monárquico ou republicano.

Os que decidiron enguedellarse na lea federal, abríndolle con frivolidade as portas ao discurso federal, laiaranse algún dia cando PSOE/PP/UPyD e outros impoñan o seu “retoque  cosmético federal” na Constitución como última versión de marketing do centralismo unitario.

Compañeiros e compañeiras

Ninguén debera esquecer aquelas sabias palabras de Castelao en 1948 sobre a retórica federal española: “ocorre que os demócratas hespañoes sempre alardean de federalistas cando se ven caídos e alonxados do poder; pero en canto ventan algún ascenso ou recobran a esperanza de gobernar, entón soio pensan nas vantaxes de concentrar os mandos en Madrid”.

Ninguén debera esquecer Castelao e Bóveda, nin tampouco aquel sabio aforismo de Blaise Pascal “se non actúas como pensas, vas acabar pensando como actuas”

Este país o que precisa é unha ampla unidade de acción arredor do proxecto nacionalista, tender a man a todos e todas as que queiran sachar na gran agra aberta do nacionalismo.

Ben sabedes que non é un capricho nin unha cabriola ideolóxica nin tampouco un asunto só identitario.

Ben sabemos hoxe que a recentralización está levando consigo un enorme bombeo de recursos cara Madrid e os seus oligopolios. Xa poden pintar a balanza fiscal que queiran a maior gloria da fantasmagoría españolista que non nos impresionan. Agora vai resultar que Madrid é o gran sacrificado e case parecería que medio estado español vive a costa de Madrid. É unha estafa intelectual, puro artificio dunha contabilidade bananera que estiran coma o chicle, para enxalzar o españolismo e lexitimar máis regalos fiscais a Madrid, coa complicidade de todo o provincianismo papanatas que temos en San Caetano.

A realidade é outra ben diferente. Sen falar do espolio da drenaxe do noso aforro ou da nosa enerxía, a balanza fiscal de 2011 evidencia que nos espolian máis de 1.322 M de euros netos. Cantas cousas poderiamos facer con eses 1.322 M!, cantos nenos e nenas se poderían alimentar como é o debido? Cantos empregos se poderían crear?. Feijóo ningún, pero nós moitos!.

Os números cantan pero aínda canta máis o que se fai con eles: de pouco nos serve o investido se está pensado para reforzar Madrid e non para desenvolver o noso país, como temos denunciado co tren, os tres aeroportos, as autovías e tantos outros desatinos.

En todo caso, nós sempre dixemos que o principal problema é o Estado vampirizador e ter que aturar toda esa lexislación e regulación centralista coa que están poñendo o noso mercado e os nosos recursos ao servizos das grandes empresas madrileñas, os grandes lobbies do “palco do Bernabeu”.

Por todo iso o noso discurso non é so para os que nos recoñecemos como nacionalistas. O proxecto soberanista vai dirixido e é vantaxoso para todos e todas as que viven neste país.

A cidadanía ten que saber que o espolio económico só poden levalo a cabo se contan con complicidade política e só poderemos darlle a volta se este país se fai valer desde a autoestima, nas urnas. Desde logo, non pode haber políticas de esquerda sen soberanía.

Amigas e amigos,

Hoxe fai 50 anos que se refundou o nacionalismo contemporáneo, 20 anos despois da aparición exilio do Sempre en Galiza. Esa xeneración extensa e alongada, da que a maioría de nós formamos parte, temos a responsabilidade de trasladar a avenza do nacionalismo organizado a xeración que agora esperta á política.

O BNG é unha forza con historia, é unha forza que decidiu na última Asemblea Nacional de  2013 confiarlle a organización a unha nova xeración, a un grupo de mozas e mozas que hoxe forman parte da dirección.

Agora, despois dun ano intenso de loita e de posta a punto, estamos decididos a darlle aínda máis protagonismo á xente nova. (agradecemento aos voluntari@s que fixeron posíbel o Festigal e esta grande manifestación).

Neste momento histórico nós temos que darlle continuidade xeracional á loita para construír unha nación no mundo.

Iso si, necesitamos que todas e todos vós vos involucredes, que axudedes a reverdecer esta organización que é o futuro do país. Non imos desaproveitar nin unha pinga de experiencia, somos un rio con mil afluentes.

Compañeiras e compañeiros

O ano que vén é ano de eleccións municipais e xerais.

Temos que abrir por todos os recunchos do país un diálogo franco con todas e todos os que queren outro futuro para a nosa nación. Ímolo facer en Asembleas Abertas por todos os concellos e localidades. Imos socializar o noso proxecto e a nosa experiencia, que a temos e grande, pero imos tamén escoitar e incorporar ideas e persoas.

Temos que ser a ferramenta para transformar a rebeldía, a carraxe e a indignación da xente nova en materia prima dun proxecto de futuro.

Imos abrir as portas para ensanchar base social pero non caeremos na trampa dos que botan a rede cun canto á espontaneidade cidadá desorganizada, cunha teoría diferente para cada día da semana.

Por aí non iriamos moi lonxe fronte a un PP organizado coma un exército militar disciplinado e fronte a mesta rede de poderes que o amparan.

Non, amigos e amigas, sen organización non seriamos nada. A cidadanía organizada e con proxecto de país podemos ser todo.

No BNG temos as ideas claras e os principios firmes, queremos camiñar con paso seguro cara a soberanía nacional, tendo moi presente as prioridades da “ruda adversidade urxente” pondalián.

Este BNG vai a por todas para gañar. Con realismo pero con determinación.

O camiño cara a soberanía empeza por derrotar o PP, o centralismo máis agresivo, o neoliberalismo depredador. O Atila en Galiza que como o dinosaurio de Augusto Monterroso, “segue estando aí”. Queren mudar as regras de xogo para prevalecer. Pero nin así poderán impedir a súa derrota.

Nós miramos cara o futuro.

Temos un proxecto para sacar a este país adiante e sacarémolo. Estamos abertos a todo o mundo que queira sumar. Acumularemos forzas e conseguirémolo.

Entre todos construiremos un país no que poidan vivir dignamente todas e todos os que veñen atrás.

Compañeiros, compañeiras,

Para rematar, acendamos os nosos corazóns cos versos épicos de Ramón Cabanillas En pé

Irmáns! En pé sereos,

A limpa frente erguida,

Envoltos na brancura

da luz que cai de riba,

o corazón aberto

A toda verba amiga,

E nunha man a fouce

E noutra man a oliva,

Arredor da bandeira azul e branca

Arredor da bandeira (“coa estrela”) da Galiza,

Cantémolo dereito

A libre nova vida

Compañeiros, compañeiras,

Viva Galiza Ceibe e popular

Viva o BNG

Xavier Vence

Compostela, 25 de xullo de 2014, Dia da Patria Galega